Geografia/Historia

Geografia:

Obszar gminy cechuje bogate zróżnicowanie rzeźby terenu. Tworzą je wzgórza morenowe (najwyższe znajdują się na północ od Mściszewic 244,6 m n.p.m. oraz w okolicach Bukowej Góry 244,2 m n.p.m.), doliny rzeczne i zagłębienia terenu oraz jeziora, które zajmują około 10% powierzchni gminy. Cały teren gminy pokryty jest lasami (około 37%), a największy kompleks leśny znajduje się w jej południowej części. Malownicze ukształtowanie terenu, połączenie dużych obszarów leśnych z jeziorami, sprzyjający klimat lokalny oraz przewaga gleb niskich klas, stworzyło dogodne warunki dla rozwoju turystyki i rekreacji na terenie gminy. Dodatkową atrakcją stało się odkrycie, zlokalizowanego w pobliżu wsi Węsiory, cmentarzyska Gotów, składającego się z kamiennych kręgów, kurhanów i grobów, świadczących o wczesnym osadnictwie na terenie gminy. Na obszarze tym znajduje się obecnie rezerwat archeologiczny.

Źródło: „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Sulęczyno”, P.P.W. Glob, 2002.

Gmina Sulęczyno
Herb
Herb Gminy
Województwo pomorskie
Powiat kartuski
Rodzaj gminy wiejska
Wójt Bernard Grucza
Powierzchnia 131,31 km²
Liczba sołectw 9
Ludność (2011)
• liczba ludności
• gęstość
5118
38,9 osób/km²
Strefa numeracyjna 58
Tablice rejestracyjne GKA
TERYT 2205072
Urząd gminy

83-320 Sulęczyno
ul. Kaszubska 26

Gmina Sulęczyno (1934-54 gmina Suleczyno) – gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie gdańskim.

W skład gminy wchodzi 9 sołectw: Sulęczyno, Borek, Kistowo, Mściszzewice, Podjazy, Sucha, Węsiory, Zdunowice, Żakowo.

Siedziba gminy to Sulęczyno.

Według danych z 31 marca 2011 gminę zamieszkiwało 5118 osób.

Gmina jest gmina dwujęzyczną – według danych pochodzących ze spisu powszechnego przeprowadzonego w 2002 roku, 48,6% ludności gminy posługuje się językiem kaszubskim.

Struktura powierzchni:

Według danych z roku 2005 gmina Sulęczyno ma obszar 131,31 km², w tym:

  • użytki rolne: 46%
  • użytki leśne: 36%

Gmina stanowi 11,72% powierzchni powiatu.

Demografia:

Dane z 30 czerwca 2004

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 4789 100 2366 49,4 2423 50,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
36,5 18 18,5

Źródło: Wikipedia

Historia:

Sulęczyno. Najstarszą wzmiankę o Sulęczynie zapisano w roku 1224. Nazwa została urobiona od imienia Sulęta, jakie zapewne nosił pierwszy osadźca. W XIII stuleciu Sulęczyno wchodziło w skład kasztelanii chmieleńskiej. W roku 1365 wieś przeszła w ręce Piotra z Rusocina, a w 2. połowie XVI wieku stanowiło już własność rodu Bellowów, który używał także nazwiska Sulęccy (utworzonego od nazwy wsi). W roku 1585 Sulęczyno zakupił Reinhold Heidenstein, prawnik i sekretarz króla Stefana Batorego. Wszedł on do historii jako kronikarz wyprawy Batorego przeciw Moskwie oraz autor Kodeksu Praw, obowiązujących w Prusach Królewskich do rozbiorów. Reinholdowi Heidensteinowi poświęcono epitafium znajdujące się do dziś w klasztorze oliwskim. Rodzina Heidensteinów władała Sulęczynem do roku 1751. Dzięki nim w Sulęczynie powstał kościół i samodzielna parafia, obejmująca swym zasięgiem północno-zachodnią część obecnej gminy. W roku 1766 Sulęczyno z okolicznymi folwarkami nabyli Łaszewscy. Ród ten wywodził się z ziemi chełmińskiej i już wcześniej posiadał sąsiednie majątki – Sierakowice i Puzdrowo. Jak podaje Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, w roku 1885 Sulęczyno zamieszkiwało 536 bosób, w tym 409 katolików, 108 ewangelików oraz 19 Żydów. Prócz odbudowanego (w roku 1874) po pożarze kościoła katolickiego, znajdował się tu zbór ewangelicki oraz dwie karczmy, obsługujące podróżnych podążających z Kartuz do Bytowa. Łąki na południe od wsi, przez które biegnie szosa Kartuzy-Bytów, jeszcze w pierwszej połowie XIX stulecia były płytkim i mulistym jeziorem. Było ono połączone z jeziorami Węgorzyno i Guścierz i wypływała z niego Słupia. Łaszewscy, dążąc do zintensyfikowania gospodarki na swych gruntach, dokonali regulacji rzeki, zmieniając jej bieg oraz osuszając owo jezioro. Pozwoliło to na budowę we wsi młyna oraz wytyczenie nowego traktu z Kartuz do Bytowa. Południowej części łąk nigdy jednak nie udało się osuszyć do końca. Dziś stanowią ostoję ptactwa. Koniec XIX i początek XX wieku był czasem znacznej rozbudowy wsi. Wówczas powstała większość budynków znajdujących się w centrum Sulęczyna, dokonano regulacji Słupii i wytyczono nowe trakty drogowe. Na fali boomu gospodarczego, jaki ożywił Niemcy na przełomie wieków, planowano także budowę przez Sulęczyno linii kolejowej łączącej Kartuzy z Bytowem. Po II Wojnie Światowej Sulęczyno rozwinęło się w dużą wieś o małomiasteczkowym charakterze. Już w latach 70 zyskało rangę jednego z najważniejszych w tej części Kaszub, ośrodków turystycznych.

pocztówka10

Dwór Łaszewskich i Heidensteinów jest najstarszym z zachowanych budynków w Sulęczynie. Jego centralna część została wzniesiona w roku 1704. Przypuszczalnie w tym miejscu od wieków wznosiła się siedziba właścicieli Sulęczyna. W roku 1893 Łaszewscy sprzedali państwu dwór i grunty, podobno by spłacić długi karciane. Niemcy grunty zalesili, tworząc nowe nadleśnictwo. Jego siedzibą stał się dwór w Sulęczynie. Po odzyskaniu przez Polskę nieodległości Lasy Państwowe dobudowały do dworu dwa skrzydła. Ostatecznie w roku 1975 przeprowadzono reorganizację nadleśnictw i włączono Sulęczyno do nadleśnictwa Lipusz. Od roku 1982 funkcjonuje tu ośrodek wypoczynkowy, wyróżnia się dziś oferowanym  standardem. Od jez. Węgorzyno dwór oddziela leśny park, nad wodą zaś znajduje się kąpielisko i grill-bar na otwartym powietrzu.

Kościół parafialny jest neogotycką budowlą wzniesioną w roku 1874. Pierwsza tutejsza świątynia była drewniana i kryta gontem. Jedynie posadzka wykonana była z cegieł. Konsekracja tego kościólka-kaplicy nastąpiła w roku 1616, ponowna zaś, po niegroźnym pożarze, w roku 1725. W akcie uposażenia kościoła i plebana, podpisanym w roku 1616 przez fundatorów, mowa jest także o budowie organistówki i budynku szkoły. XVII-wieczny kościół padł pastwą płomieni w roku 1870. Od spalenia udało się wówczas uratować jedynie trzy barokowe ołtarze stanowiące dziś wyposażenie kościoła. Wokół świątyni dawniej znajdował się cmentarz. Na tyłach kościoła obejrzeć można krosnową dzwonnicę z jednym XIX-wiecznym dzwonem.

Dawny cmentarz ewangelicki znajduje się przy ul. Szydlickiej (szosa od Lipusza). Otwarto go w końcu XIX wieku, gdy w samym Sulęczynie i okolicznych miejscowościach osiadła spora liczba ewangelików. Ze środków fundacji Króla Gustawa wybudowano wówczas też ewangelicki zbór i plebanię (dziś przedszkole przy ul. Kaszubskiej). Kościół ewangelicki, jako niepotrzebny został rozebrany w roku 1945.

Źródło: „Sulęczyno i okolice”, Jarosław Ellwart, Gdynia 2006. Więcej wydawnictw o Kaszubach: http://podgryfem.eu/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *